Ақмола облысында прокуратура заңсыз берілген және пайдаланылмай жатқан жерлерді мемлекетке қайтару жұмыстарын жалғастырып жатыр. Бұл туралы облыс прокурорының орынбасары Марат Бақтыбекұлы жер заңнамасы саласындағы қадағалау жұмыстары бойынша өткен брифингте айтты.
Прокуратура дерегінше, облыстың жалпы жер көлемі 14,6 млн гектар, оның 10,7 миллионы ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер. Осыған байланысты, бұл саладағы заңдылық пен бақылау өңір үшін аса маңызды.
«Облыс аумағының 90 пайыздан астамы ауыл шаруашылығына пайдаланылады. Сондықтан жердің тиімді әрі заңды пайдаланылуы — өңірдің дамуы мен халық мүддесі үшін шешуші фактор», — деді Марат Бақтыбекұлы.
53 жер учаскесі мемлекет меншігіне өтті
Биыл прокуратура жер қатынастары бойынша 42 тексеру мен талдау жүргізіп, 44 қадағалау актісін енгізген. Нәтижесінде 9 лауазымды тұлға тәртіптік, 1 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Мемлекетке 53 жер учаскесі, жалпы құны 5,3 млрд теңге, қайтарылды.
Ақкөл ауданында орман қорының 13 жер телімі бірнеше жыл бойы мақсатсыз пайдаланылған. Демалыс базаларын салуға арналған бұл учаскелер бос жатқан. Прокуратура араласқаннан кейін жерлер мемлекетке қайтарылып, олардың кадастрлық құны 3,6 млрд теңгеден асты.
Ерейментау ауданында ауыл шаруашылығына берілген, бірақ игерілмеген 5 528 гектар жер ТОО «Стаханово-Агро»-дан қайтарылды. Бұл учаскелер енді қоғамдық жайылым ретінде пайдаланылуда.
Бурабай ауданында да осындай жағдай тіркелді: кәсіпкерге 12 жыл бұрын шыны зауытының құрылысына берілген 3 гектар жер пайдаланылмаған, енді ол да мемлекет меншігіне өтті.
Жерді саудасыз беру – басты мәселе
Прокуратураның айтуынша, бірқатар аудан әкімдіктері жер телімдерін аукционсыз, яғни заңды процедураны айналып өтіп берген.
Мысалы, Ақкөл ауданында 2019 жылы «TOLY SERVICE» шаруа қожалығына 2 мың гектардан астам жер «инвестициялық жоба» деген желеумен тікелей берілген. Нәтижесінде бұл жер де мемлекетке қайтарылды.
Зеренді ауданында бау-бақша өсіруге деп 30 жер учаскесі (10–250 га) берілген. Ал заң бойынша бау-бақша үшін ең көп дегенде 1 гектар жер берілуі тиіс. Бір учаске қазірдің өзінде қайтарылып, қалғандары бойынша сотқа дейінгі шаралар жүріп жатыр.
Көкшетауда да заң бұзушылық анықталған: кәсіпкерден «мемлекеттік қажетке» алынған екі жердің орнына оған коммерциялық тұрғыда тиімді учаскелер берілген. Бұл жерлер де мемлекетке қайтарылды.
Прокуратура жайылым тапшылығын азайтуға үлес қосты
Өңірде жайылым жетіспеушілігі — өзекті мәселенің бірі. Прокуратура бастамасымен пайдаланылмай жатқан бірқатар жерлер ауыл тұрғындарының мал жаюына берілді.
«Соңғы екі жылда жайылым тапшылығы 100 мың гектарға азайды — 2023 жылы 587 мың гектар болса, қазір 487 мың гектар», — деді Марат Бақтыбекұлы.
Бурабай ұлттық паркінің жерлері қайтарыла бастады
Айта кетейік, прокуратура Бурабай мемлекеттік ұлттық табиғи паркіне тиесілі жерлерді қайтару бойынша жұмыс жүргізіп келеді.
Тексеру нәтижесінде парк аумағынан заңсыз берілген 1000-нан астам жер телімі, жалпы көлемі 300 гектардан астам анықталған.
2022 жылы облыстық әкімдік пен мәслихаттың бірлескен шешімімен 257 гектар жер Щучинск қаласының шекарасына енгізілген. Прокуратура бұл шешімге наразылық білдіріп, нәтижесінде 85,8 гектар жер ұлттық паркке қайтарылды.
Қазір сотта 176 учаскені қайтару жөнінде 142 талап арыз қаралып жатыр. Оның 34-і бойынша шешім шығып, жерлер мемлекетке өткізілген.
Жұмыс жалғасады
«Біздің мақсат — жер ресурстарын тиімді пайдалану мен мемлекет мүддесін қорғау. Бұл бағыттағы жұмыс жүйелі түрде жалғасады», — деп түйіндеді облыс прокурорының орынбасары.
